
Uran (sayyora)

Uran

Mehvar tasnifi 
Katta yarim o'qi  3,004,419,704 km
20.08330526 AB
Perimetri 1,429,000,000 km
9.553 AB
Ekssentrisiteti 0.044405586
Perigeliy 2,748,938,461 km
18.37551863 AB
Afeliy 249,228,730 km
1.66599116 AB
Siderik davri  686.9600 kun
(1.8808 Yer yili)
Sinodik davri  779.96kun
(2.135 Yer yili)
o'rtacha orbital tezligi
24.077 km/soniya
Eng katta orbital tezligi
26.499 km/soniya
Eng kichik orbital tezligi
21.972 km/soniya
Chekinish  1.85061
(5.65 (Quyoshekvatoriga nisbatan))
Orbital tugun uzunligi
49.57854
Perigeliy argumenti
286.46230
Tabiiy yo'ldoshlari soni
2
Quyoshdan uzoqlik masofasi
1.52 AB

Fizik tasnif 
Ekvatorining diametri
6,804.9 km
(0.533 (Yer))
Qutbiy diametri  6,754.8 km
(0.531 Yer)
Siqiqligi  0.00736
Maydoni  144,798,465 km 2
(0.284 (Yer))
Hajmi 1.631810 11 km 3
(0.151 (Yer))
Massasi 6.418510 23 kg
(0.107 (Yer))
Zichlik 3.934 g/sm 3
Tortish kuchi (ekvatorda)
3.69 m/s 2
(0.376 g)
Birinchi kosmik tezlik
5.027 km/s
Siderik sutka  1.025957 kun
(24.622962 soat)
Aylanish tezligi  868.22 km/soat
(ekvatorda)
Ekliptikaga ogkish burchagi
25.19
Rektassenziya
(Shimoliy qutb uchun)
317.68143
(21 soat 10 daq 44 s)
Deklinatsiya  52.88650
Albedo 0.15
Sirtidagi harorat
- min
- o'rta
- max  133 K (140 C)
210 K (63 C)
293 K (20 C)

Atmosfera tasnifi

Atmosfera bosimi0.7-0.9 kPa
Karbonat angidrid
95.32%
Azot 2.7%
Argon 1.6%
Kislorod 0.13%
Uglerod mono'sidi
0.07%
Suv bugki  0.03%
Azot o'sidi  0.01%
Neon 0.00025%
Kripton 0.00003%
Ksenon 0.000008%
Ozon 0.000003%
Metan 0.00000105%
tahrir

URAN - Quyosh sistemasiga kiruvchi 9ta sayyoradan biri; Quyoshdan uzoqligi bo'yicha 7sayyora. Astronomik belgisib. Quyoshdan uzoqligi 19,19 astronomik birlik (2872,0 mln. km)ga teng. Orbita ekssentrisiteta 0,047, orbitasining ekliptika tekisligiga ogkishi 0,77. Quyosh atrofida to'la aylanish davri (siderik yo'i yulduz aylanish davri) 30685 Yer sutkasiga (84,015tropik yilga) teng. U.ning ko'rinma yulduz kattaligi 6t ga teng bo'lib, durbinda oson ko'rinadi. Juda kattalashtirib disk holida ko'rilganda unda hech qanday chiziq yo'i dogk borligi sezilmaydi. U.ning ekvatorial diametri 52400 km yo'i Yerning 3,98diametriga teng. Massasi Yer massasidan 14,56 marta katta; o'rtacha zichligi 1,22g/sm3, o'z o'qi atrofida aylanish davri 17,2soat. U.ni V.Gershel 1781 y.da kashf qilgan. U. Quyoshdan ancha uzoq joylashgani uchun undan oladigan yorugklik va issiqlik Yerdagiga nisbatan 370 marta kam, biroq uning yorugklik qaytarish xususiyati sayyoralar orasida eng yuqori hisoblanadi. U.ning sferik albedosi 0,93 ga, geometrik albedosi 0,57ga teng. U.ning ichki tuzilishini nazariy tekshirishdan shu narsa aniqlandiki, tashqi gaz qobigki vodorod (N2), neon (Ne) va metan (SN4) va ularning umumiy massasi sayyora to'la massasining 10%ni, ichki qismining kupi suvdan iborat bo'lgan suyuq yadroni tashkil etadi. U.ning 10 dan ortiq yo'ldoshi mallum. Uning eng yorugk yo'ldoshlari -Titaniya va Oberonlarni 1787 y.da V. Gershel, kamroq yoro'gklikdagi Ariyel va Umbriyelni 1851 y.da U. Laplas, Mirandani amerikalik astronom J. Koyper 1948 y.da topgan. 1977 y.da U.da halqalar borligi aniqlandi.
Shuningdek qarang
Sayyoralarning yo'ldoshlari

Quyosh tizimi - Quyosh

Solar system.png
Sayyoralar: Merkuriy| Venera | Yer | Mars | Yupiter | Saturn | Uran | Neptun
Karlik sayyoralar:Serera | Pluton | Xaron | Erida
Asteroidlar kamari | Kometalar | Kuiper kamari | Oort buluti
Shuningdek: Tabiiy yo'ldoshlar | Oy

